Siêu âm 3D/4D là gì? Thời điểm và những lưu ý cho mẹ bầu

Trong hành trình mang thai, khoảnh khắc được nhìn thấy gương mặt, cử chỉ của con yêu trong bụng mẹ luôn là trải nghiệm thiêng liêng và xúc động nhất. Nhờ sự phát triển vượt bậc của y học hiện đại, siêu âm 3D/4D đã ra đời như một chiếc “cầu nối” giúp ba mẹ quan sát con một cách chân thực nhất ngay từ những tháng thai kỳ.

Vậy siêu âm 3D/4D là gì? Đâu là thời điểm vàng để thực hiện và công nghệ này mang lại lợi ích gì cho việc tầm soát dị tật thai nhi? Hãy cùng TD TECH tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.

Siêu âm 3D/4D là gì?

Để hiểu rõ về hình thức này, trước hết chúng ta cần phân biệt dựa trên số chiều không gian hiển thị:

• Siêu âm 3D (3 chiều): Cung cấp hình ảnh ba chiều tĩnh, thể hiện rõ nét hình dáng bên ngoài của thai nhi như khuôn mặt, làn da, tay chân thay vì chỉ là những hình ảnh cắt lớp đen trắng như siêu âm 2D thông thường.
• Siêu âm 4D (4 chiều): Là bước tiến vượt trội từ siêu âm 3D nhưng có thêm yếu tố thời gian (chiều thứ 4). Hiểu một cách đơn giản, siêu âm 4D giống như một đoạn video clip “livestream” trực tiếp giúp ba mẹ quan sát được những cử động của thai nhi như: mút tay, ngáp, đạp, hay cười ngay khi con đang ở trong bọc ối.

Đối với các ca siêu âm hình thái học chuyên sâu đòi hỏi độ chính xác tuyệt đối, hệ thống máy siêu âm Voluson Expert 22 và Voluson Expert 20 sở hữu kiến trúc xử lý hình ảnh thế hệ mới kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI), dựng hình phân giải cao giúp bác sĩ dễ dàng phát hiện các dị tật tinh vi ở tim và não thai nhi từ rất sớm.

Máy siêu âm Sản Phụ Khoa Voluson Expert 22

Xem video

Máy siêu âm Sản Phụ Khoa Voluson Expert 20

Xem video

Hệ thống siêu âm Voluson

Lưu ý: Dù hình ảnh 3D/4D rất trực quan cho cha mẹ, nhưng siêu âm 2D vẫn giữ vai trò cốt lõi trong việc đo đạc kích thước và đánh giá cấu trúc nội tạng bên trong của thai nhi. Sự kết hợp giữa các phương pháp sẽ mang lại kết quả chẩn đoán chính xác nhất.

Lợi ích của siêu âm 3D/4D trong thai kỳ

Không chỉ dừng lại ở mục đích quan sát bé của gia đình, siêu âm 3D/4D đóng vai trò lâm sàng cực kỳ quan trọng đối với các bác sĩ sản khoa.

Siêu âm giúp tầm soát và phát hiện sớm các dị tật bẩm sinh bề mặt như hở môi (sứt môi), chẻ vòm hầu, dị tật ở bàn tay, bàn chân (thừa ngón, khoèo chân). Ngoài ra, công nghệ dựng hình 3D giúp tái tạo cấu trúc xương sọ, cột sống của thai nhi, từ đó phát hiện các bất thường như tật nứt đốt sống.

Nhìn thấy con yêu cử động còn giúp mẹ bầu giảm bớt căng thẳng, tăng chỉ số hạnh phúc trong thai kỳ, chuẩn bị tâm lý tốt nhất cho việc làm mẹ.

Thời điểm để thực hiện siêu âm 3D/4D

Mặc dù siêu âm 3D/4D rất an toàn, nhưng các bác sĩ khuyến cáo mẹ bầu không nên lạm dụng ở mọi tuần tuổi. Có 3 cột mốc quan trọng nhất cần ghi nhớ:

Tuần 11 – 13 tuần 6 ngày (Đo độ mờ da gáy)

Đây là thời điểm bắt buộc để sàng lọc nguy cơ mắc hội chứng Down và các bất thường nhiễm sắc thể. Hình ảnh 3D lúc này hỗ trợ bác sĩ quan sát rõ hơn hình thái sơ khởi của thai nhi.

Tuần 20 – 24 (Khảo sát hình thái học toàn diện)

Đây được coi là thời điểm vàng tốt nhất để làm siêu âm 3D/4D. Lúc này, các cơ quan nội tạng và hình dáng bên ngoài của bé đã phát triển tương đối hoàn thiện. Lượng nước ối vừa phải và không gian trong tử cung còn đủ rộng để bé dễ dàng cử động, giúp máy siêu âm bắt được những thước phim rõ nét nhất.

Tuần 30 – 32 (Đánh giá tăng trưởng muộn)

Giai đoạn này giúp phát hiện các bất thường xuất hiện muộn như ở hệ thần kinh, tim mạch hoặc các vấn đề về ngôi thai, bánh nhau, dây rốn trước khi sinh.

Siêu âm 3D/4D có an toàn cho thai nhi không?

Đây là thắc mắc và cũng là nỗi lo chung của rất nhiều mẹ bầu, đặc biệt là những mẹ mang thai lần đầu. Liệu việc nhìn thấy con chuyển động quá lâu qua màn hình có gây ảnh hưởng gì đến sự phát triển của bé hay không?

Câu trả lời từ các chuyên gia y tế là: Siêu âm 3D/4D hoàn toàn an toàn cho cả mẹ và thai nhi khi được thực hiện đúng chỉ định lâm sàng. Để giúp các mẹ bầu an tâm hơn, dưới đây là những minh chứng khoa học cụ thể:

• Không sử dụng tia X phóng xạ:

Khác với chụp X-quang hay chụp CT, công nghệ siêu âm (bao gồm cả 2D, 3D hay 4D) bản chất là sử dụng sóng âm ở tần số cao truyền qua da để tái tạo hình ảnh. Loại sóng này không chứa bức xạ ion hóa, do đó không gây ra các tổn thương di truyền hay ảnh hưởng xấu đến tế bào của bé.

• Chưa có bằng chứng y khoa về tác hại:

Cho đến nay, trải qua nhiều thập kỷ áp dụng trong ngành sản khoa trên toàn thế giới, vẫn chưa có bất kỳ bằng chứng hay nghiên cứu khoa học nào cho thấy siêu âm chẩn đoán y khoa đúng quy trình gây hại cho sự phát triển thể chất hay trí tuệ của thai nhi.

• Sự bảo vệ từ công nghệ hiện đại:

Các dòng máy siêu âm thế hệ mới ngày nay như Voluson Expert 22 hay Voluson S18 đều được tích hợp các chỉ số an toàn sinh học tiêu chuẩn quốc tế (như chỉ số nhiệt – TI và chỉ số cơ học – MI). Máy sẽ tự động kiểm soát năng lượng sóng âm ở mức thấp nhất mà vẫn đảm bảo độ sắc nét vượt trội, mang lại sự bảo vệ tối đa cho em bé trong suốt quá trình quét.

Máy siêu âm Sản Phụ Khoa Voluson Expert 18

Máy siêu âm Sản Phụ Khoa Voluson Signature 18

Xem video

Hệ thống siêu âm Voluson

Lời khuyên từ chuyên gia TD TECH: Mặc dù siêu âm 3D/4D an toàn, nhưng các mẹ bầu không nên lạm dụng công nghệ này. Hãy thực hiện theo đúng lịch khám và chỉ định của bác sĩ sản khoa.

Những lưu ý dành cho Mẹ khi đi siêu âm 3D/4D

Để buổi siêu âm diễn ra thuận lợi và thu được hình ảnh đẹp nhất, mẹ bầu nên bỏ túi một vài mẹo nhỏ sau:

1. Mẹ nên uống khoảng 1.5 – 2 lít nước mỗi ngày trước lịch hẹn để có lượng nước ối dồi dào và trong suốt, giúp sóng siêu âm truyền truyền tải hình ảnh 3D/4D rõ nét.
2. Mẹ không cần nhịn ăn. Thậm chí, một bữa ăn nhẹ hoặc một chút nước hoa quả trước khi siêu âm 30 phút có thể kích thích em bé thức giấc và cử động nhiều hơn.
3. Mẹ nên mặc váy suông rộng hoặc áo lỏng kết hợp quần co giãn để bác sĩ dễ dàng thao tác ở vùng bụng.
4. Nếu em bé “giấu mặt” hoặc quay lưng lại, mẹ không nên quá lo lắng. Hãy đi lại nhẹ nhàng, trò chuyện với con để bé thay đổi tư thế.

Mong rằng bài viết này đã giúp mẹ trang bị cho bản thân những kiến thức về siêu âm cần thiết cho quá trình vượt cạn sắp tới. Chúc mẹ có một thai kỳ khỏe mạnh và rạng rỡ!