Bệnh tim bẩm sinh là nhóm dị tật bẩm sinh thường gặp nhất ở thai nhi, tuy nhiên việc phát hiện trước sinh vẫn còn nhiều thách thức trong thực hành sản khoa thường quy. Mặc dù các tổ chức chuyên môn như ISUOG đã ban hành những hướng dẫn chi tiết về các mặt cắt siêu âm tim thai cần khảo sát, tỷ lệ bỏ sót chẩn đoán vẫn tồn tại, chủ yếu do chất lượng hình ảnh chưa tối ưu và việc áp dụng không đồng nhất các nguyên tắc kỹ thuật cơ bản.
Kỹ thuật DAZE là gì?
Trong nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Ultrasound in Obstetrics & Gynecology của ISUOG, Dr. Perez và cộng sự đã giới thiệu kỹ thuật DAZE (Depth, Angle, Zoom, Enhancement) – một phương pháp tiếp cận có hệ thống, dễ áp dụng và có khả năng lặp lại nhằm tối ưu hóa hình ảnh siêu âm 2D cũng như Doppler màu trong khảo sát tim thai.
DAZE không thay thế các hướng dẫn về mặt cắt giải phẫu tim thai, mà đóng vai trò như một quy trình chuẩn giúp người thực hiện tối ưu hóa hình ảnh trước khi đánh giá cấu trúc và chức năng tim.
Vì sao tối ưu hóa hình ảnh siêu âm tim thai lại quan trọng?
Tim thai là một cấu trúc nhỏ, chuyển động liên tục với tần số cao và có giải phẫu phức tạp. Chất lượng hình ảnh phụ thuộc không chỉ vào kinh nghiệm của người làm siêu âm mà còn liên quan chặt chẽ đến việc điều chỉnh các thông số kỹ thuật trên máy.
Hình ảnh không tối ưu có thể làm giảm độ phân giải không gian (spatial resolution), độ phân giải thời gian (temporal resolution), gây khó khăn trong việc nhận diện các cấu trúc giải phẫu nhỏ hoặc dòng chảy bất thường trên Doppler màu. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng phát hiện các bất thường tim thai, đặc biệt là những dị tật phức tạp.
Kỹ thuật DAZE được xây dựng nhằm chuẩn hóa quy trình tối ưu hóa hình ảnh, giúp người làm siêu âm tiếp cận một cách logic, tuần tự và hiệu quả hơn.
D – Depth: Điều chỉnh độ sâu và vị trí vùng hội tụ
Bước đầu tiên trong kỹ thuật DAZE là tối ưu hóa Depth (độ sâu) và focal zone (vùng hội tụ).
Khi cài đặt độ sâu quá lớn khiến vùng khảo sát bao gồm nhiều mô không cần thiết, làm giảm tốc độ khung hình và ảnh hưởng đến độ phân giải thời gian. Ngược lại, độ sâu quá nhỏ có thể khiến cấu trúc tim không được hiển thị đầy đủ.
Theo nguyên tắc của DAZE:
- Tim thai nên chiếm phần lớn màn hình nhưng vẫn đảm bảo hiển thị đầy đủ các cấu trúc cần khảo sát.
- Vùng hội tụ nên được đặt ngang mức tim hoặc vùng cần quan sát để tối ưu độ phân giải bên.
- Cần điều chỉnh linh hoạt theo tuổi thai, tư thế thai và từng mặt cắt giải phẫu.
Đây là bước nền tảng giúp cải thiện chất lượng hình ảnh ngay từ đầu.
A – Angle: Tối ưu hóa góc quét và góc chùm tia siêu âm
“Angle” trong kỹ thuật DAZE bao gồm hai yếu tố quan trọng:
1. Angle Width – Độ rộng góc quét
Giảm độ rộng góc quét giúp tập trung năng lượng siêu âm vào vùng cần khảo sát, từ đó tăng frame rate và cải thiện độ phân giải thời gian. Điều này đặc biệt quan trọng khi đánh giá các cấu trúc nhỏ như: van tim, vách liên thất, các mạch máu lớn và dòng chảy trên Doppler màu.
2. Angle of Insonation – Góc chùm tia siêu âm
Hướng của chùm tia siêu âm ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng hình ảnh và khả năng đánh giá dòng máu. Trong Doppler màu, góc khảo sát phù hợp giúp hiển thị dòng chảy rõ hơn, giảm hiện tượng nhiễu và tăng độ nhạy phát hiện bất thường huyết động.
Z – Zoom: Phóng đại hình ảnh hợp lý
“Zoom” là bước giúp tăng khả năng quan sát các chi tiết giải phẫu nhỏ. Tuy nhiên, phóng đại không đơn thuần là làm hình ảnh lớn hơn. DAZE nhấn mạnh việc sử dụng zoom đúng cách, khi khảo sát các mặt cắt tim thai tiêu chuẩn, sẽ giúp quan sát rõ hơn van tim, vách tim và các mạch máu lớn.
E – Enhancement: Tăng cường các cài đặt hệ thống
Bước cuối cùng của kỹ thuật DAZE là Enhancement – tối ưu hóa các thông số cài đặt trên hệ thống siêu âm. Một số thông số cần điều chỉnh bao gồm: Gain, Dynamic range, Persistence, Speckle reduction, Harmonic imaging, Color Doppler settings, Pulse Repetition Frequency (PRF), Wall filter.
Đối với Doppler màu, việc tối ưu PRF, gain và color box có vai trò đặc biệt quan trọng trong đánh giá dòng máu qua van tim, các mạch máu lớn và phát hiện các dòng chảy bất thường.
Vai trò của công nghệ siêu âm hiện đại
Nghiên cứu của Dr. Perez và cộng sự đã sử dụng hình ảnh và video minh họa được thực hiện trên hệ thống siêu âm Voluson của GE HealthCare.
Hệ thống siêu âm Voluson
Nhờ khả năng cung cấp hình ảnh có độ phân giải cao, tối ưu Doppler màu và hỗ trợ nhiều công cụ xử lý tiên tiến, các nền tảng siêu âm hiện đại đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng khảo sát tim thai, đặc biệt trong phát hiện dị tật bẩm sinh.
Trong bối cảnh nhu cầu chẩn đoán trước sinh ngày càng cao, việc kết hợp giữa kiến thức giải phẫu, kỹ năng thực hành và các phương pháp tiếp cận có cấu trúc như DAZE sẽ góp phần nâng cao hiệu quả sàng lọc, hỗ trợ bác sĩ đưa ra chẩn đoán chính xác và mang lại lợi ích thiết thực cho thai phụ cũng như thai nhi.
Nguồn: https://obgyn.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/uog.70282
